Шупља Стена, 11 октомври 2018

Шупља Стена, 11 октомври 2018

Што да се каже?! Тура каква што би посакал секој планинар, особено на временски услови какви што беа вчера. Датумот на одржување на акцијата не случајно одбран, октомври. Планината гори во овој период, „очобол“ како што се изрази некој од групата. Бои кои не можат да се видат во урбани средини, ниту во парк, ниту на водно… тоа не се вистинските бои. За да ги видите во полн сјај, ќе мора дефинитивно да отидете на планина, подалеку од цивилизација, таму каде што нема смог, таму каде што сончевиот зрак нема што да го сопре, пригуши. (more…)

Долина THETH, Проклетије, Албанија

Долина THETH, Проклетије, Албанија

„Ниту едно друго населено место не ми дало такво чувство на величенствена изолираност од светот, како Theth“, напишала Едит Дарам (Edith Durham), позната писателка и светски патник, која во 1908 година ја посетила долината Theth. Стотина години подоцна (во мај 2015 година) ја посетивме долината и уживавме во мирот и тишината, недопрената природа, високите планински врвови и вкусната локална храна. Кон Theth возеше само едно комбе дневно, а во долината имаше само неколку гостински куќи, малку планинари и уште помалку туристи. И сто години подоцна за долината Theth се зборуваше како за мистична, далечна, ретко посетена, недостапна долина, скриена меѓу високите врвови на Проклетије во Северна Албанија. (more…)

ДУРМИТОР И КАЊОНИНГ ВО ЦРНА ГОРА

ДУРМИТОР И КАЊОНИНГ ВО ЦРНА ГОРА

Секоја посета на Црна Гора изненадува. Малата, каменита Црна Гора им го нуди на посетителите она што го има во изобилие: планини, море и љубезност. За секого има по некоја авантура: планинарење, велосипедизам, кајакарење, рафтинг, кањонинг, ферати, плажи, стари градови, манастири,  планинарско трчање … Ние од бројната понуда успеавме да планинариме, да се спуштиме низ два кањона, да  одиме на плажа, да ги посетиме Жабљак и Никшиќ, да го посетиме Манастирот Острог и да запознаеме и уживаме со нови пријатели.

Сите воздивнувавме од убавина кога се искачувавме кон Боботов Кук (2.523 м.), највисокиот врв на Дурмитор, над градот Жабљак. Планинска тишина, остри карпести врвови над тревнати падини, езера – планински очи и мноштво планинари по нив. Нашата група како да слета од вселената, со темни очила, шлемови и планинарски чизми, со облека со долги ракави и ногавици. Слегувајќи од врвот поминававме покрај туристи кои се искачуваа кон врвот облечени во маици со прерамки, кратки панталони и лесни патики, а една „белокожа планинарка“ беше облечена во костим за капење. Сакавме што подолго да го одложиме слегувањето во Жабљак, меѓу автомобилите и гужвата и се одмаравме покрај планинското око и на „Седлото“ на 1.900 метри надморска височина, лежејќи на пладневното сонце и слушајќи далечни грмежи (и повремено ‘рчење на Т.) Дурмитор ни изгледаше убав и од подножјето, од брегот на Црно Езеро на 1.450 метри, каде што со Никшиќко пиво во рацете гледавме каде бевме пред неколку часа (на врвот Боботов Кук).

Ден после искачувањето на 2.523 метри бевме на 0 метри надморска височина, во бокакоторскиот залив. Дел од групата уживаше во морската вода во Пераст, а неколкумина со Влатко Контиќ (од планинарскиот клуб Балкан Монтенегро http://montenegroadventure.org  FB: @montenegroadventure.org ), бевме да видиме друга убавина што ја нуди Црна Гора, кањонот Шкурда.

Кањонот Шкурда е зад Котор, во длабок засек на планината Ловќен која се извишува над градот. Толку блиску, а сепак далеку од врелината на пладневното сонце, од огромните бродови и градската гужва. Се натоваривме со ранци во кои имаше јажиња, шлемови, појаси, вода и пиво, и тргнавме по стариот каравански кривулест пат кој покрај тврдината води од градот Котор до селото Његуши. После 30-тина минути искачување скршнавме лево и по слабо обележана  патека, која поминува низ сипар, влеговме во кањонот на реката понорница Шкурда која се влева во которскиот залив. Сенка, тишина и чудни каменити форми.

Ги облековме појасите и шлемовите, Влатко го провре јажето низ првото сидриште и низ нашите „Осмици“ и „Реверса“ и почнавме да се спуштаме низ кањонот. 20-тина пати ги провлекувавме јажињата низ сидриштата и се спуштавме надолу. Секој абзел беше поинтересен од другиот. Со едниот се спуштавме по лизгави карпи, со другиот абзел преминувавме преку превис, со третиот влеговме во длабок каменит базен полн со вода, со четвртиот се спуштивме во широка просторија како на концертна сала каде што се одморивме. Меѓу абзелите се протнувавме низ тесни премини, прескокнувавме  преку големи камења, скокавме во вода. После скоро 3 часа откако влеговме во кањонот, излеговме на топлото сонце, ги извадивме шлемовите и појасите и се помешавме со другите туристи кои шетаа низ врелиот град, смеејќи се во себе на храброста и авантурата што ја правивме.

Кањоните ги замислуваме како далечни, мистични, недостапни места, до кои се стига после денови и ноќи пат, но Кањонот Шкурда е на дофат на градот Котор, само 200 метри од морето. Кањонот е вистинско скулпторско дело на природата!

Влатко препорачува посета на кањонот во мај и јуни кога слегувањето низ кањонот висејќи под водопади со ладна вода и движејќи се низ лизгави карпи е вистинско доживување. Тогаш и опремата е поинаква. Сега се спуштавме облечени во маици, кратки панталони и патики (плус шлем и појас и алатка за спуштање), а во мај/јуни учесниците се облечени и во неопренско одело. Авантурата низ кањонот Шкурда е екстремна активност. За да помине авантурата без проблеми, секој учесник треба да биде физички спремен, да знае да ракува со јажиња и со алатки за обезбедување, да знае техника на спуштање низ карпи и да нема страв од височина и од ладна вода.

Ден после авантурата низ кањонот Шкурда, со Влатко горски спасител, повторно бевме на кањонинг, низ кањонот Невидио, на 10-тина км од Шавник или на 20-тина км од Жабљак.

Со возилото дојдовме до местото Пошќење каде што е етно селото Невидио http://www.etnoselonevidio.com/ и каде што започнува кањонот. Локалните жители кањонот го нарекле Невидио (Невиђбог) бидејќи реката Мала Комарница одеднаш се губи во тесниот, од вода изделкан влез кањон и станува невидлива за човечкото око. Кањонот е долг околу 2 км при што влезот е на 935, а излезот на 810 метри надморска височина.

Се облековме во неопренски одела дебели 5 мм (а позиморливите две одела, бидејќи водата низ кањонот е со температура од околу 7 степени), појаси и шлемови. На нозете облековме неопренски чорапи и свои патики, а под неопренското одело, костим за капење. Може да се носат и леќи во очите или очила. Во малото езерце пред влезот во кањонот полека ги натопивме неопренските одела за да не штитат од ладната вода и внимателно зачекоривме по Влатко. Сонце не видовме во следните неколку часа.

Влатко со кратки и отсечни насоки ни кажуваше каде да стапнеме, каде да скокнеме, низ кој тесен премин да се провреме, каде брзо да пливаме. Во раката држеше фотоапарат, а во ранецот носеше и јаже, вода и чоколади. На почетокот на кањонот има и „Точка од која нема враќање“ од каде што несигурните може да се вратат во сигурноста на блискиот ресторан. Од таа точка почнува луда авантура која завршува после скоро 4 часа. Се плива низ ладна вода, се протнува низ камења и паднати дрва, се преминува преку лизгави камења, се скока од 2, 5, 8, 10, а најхрабрите и од 12 метри. На неколку места Влатко изигруваше и држач кога преминувавме преку неговите нозе и се качувавме на неговите раменици. Последните 30-тина минути се искачувавме по стрмна патека кон излез на кањонот.

И за овој кањонинг е потребна добра физичка подготовка, внимателност и послушност, пливање и секако, авантуристички дух.

Цената за кањонинг низ обата кањона е по 100 евра по човек. Верувајте, авантурите вредат секое евро.

Неколку дена после враќањето од Црна Гора ми се јавува М. и вика на мобилниот: „Леле, колку убаво си поминавмееееее!!!!!!! Не можам да престанам да мислам на тоа!“.

Напишал: Горан Николоски

Фотографии: Горан Николоски, Влатко Контиќ, Томица Котевски.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Доломити и Јулиски Алпи

Доломити и Јулиски Алпи

Клупската акција беше замислена ФЕРАТИ, ФЕРАТИ, ФЕРАТИ низ најубавите делови на Европа, Доломити во Северна Италија и Словенија.

Прва авантура: Постојна Јама, Словенија

Повторно ги откриваме убавините на подземјето. 99 години по првата туристичка посета на пештерата од страна на Надвојводата на Австроунгарската империја,  Фердинанд, ние заедно со врвулица луѓе поминуваме покрај неверојатни форми на пештерски накит. На излезот од пештерата, пред единствената подземна пошта во светот ги видовме и уникатните Човечки рипки.

Втора авантура: Пунта Пениа, Мармолада, Доломити, Италија

Нема повеличенствен планински амбиент од Доломитите. Тоа го велам со години наназад. Мноштво долини со питоми населби сместени под густи шуми над кои има стрмни карпи во неверојатни облици. А, на Мармолада е највисокиот врв на Доломитите, Пунта Пениа (3.342 м.), сместен над стрмен глечер, под кого е езерото Fedaia на 2.000 метри надморска височина.

На убав сончев ден, планиравме да се искачиме до врвот по фератата Мармолада. Но, откако не го најдовме вистинскиот приод до фератата тргнавме на нормалната патека која води низ глечерот Мармолада, по која, дисциплинирано и внимателно, одеа уште стотина качувачи, прикачени во наврска. Во „полна“ зимска планинарска опрема (дерези, шлем, цепин, Y сет за ферата) внимателно поминувавме низ глечерот, а потоа и по фератата, која не носи скоро до 3.300 метри височина. Последните метри се најтешки; врвот е на дофат, а чекорењето е бавно. На врвот извадивме и тегла со мармалада од шипки, која ја изедовме во сласт. На врвот има голем метален крст и мала планинарска куќа. А, од врвот се гледаше пирамидестиот Антелао, втор по височина на Доломитите, трите Тофани, масивот Села со врвот Пиц Бое, длабоки зелени долини и езера. Убавина.

Внимателно се спуштавме надолу. Поминавме и покрај планинари кои вежбаа глечерски техники на спасување. Покрај планинарската куќа Pian dei Fiacconi се наместивме за сликање покрај „Кралицата на Доломитите“ Емилијана.

Искачувањето на Мармолада е напорна акција (1.245 метри висинска разлика) и кај поединци се јавуваат симптоми на висинска болест, главоболка, мачнина и слабост. Во секој случај, планинарите кои планираат да се искачат на Пунта Пениа, ги чека многу интересна, разнолична глечерска тура во траење од 7 до 8 часа.

Ах, колку е убаво да си блиску до Алпите и Доломитите. Се е блиску. Човек може да направи еднодневни тури на врвови до кои ние од Македонија стигаме после 1.500 км. возење.

Трета авантура: Alleghe, Доломити, Италија

„АЛЕГЕ – 0% СТРЕС, 100% ДОЛОМИТИ“, се промовира Алеге на интернет.

Тоа е шармантно селце во географскиот центар на Доломитите, сместено покрај езеро. Жителите и туристите мирно шетаат покрај брегот на езерото  во кое се огледува величенствената планина Monte Civetta. Во 1771 година се срушил дел од планината Monte Piz и ја препречил реката Cordevole. Се формирало езеро и под вода останале делови од селото, црквата со  ѕвонаријата, но и соседни села. Легендата вели дека денес, на убав ден, може да се види потонатата ѕвонарија низ кристално чистата вода.

Многупати еден пријател ми го споменуваше местото Алеге како бајковито место и одличен скијачки центар. „Мирче, си бил во право. Алеге е топ“.

Четврта авантура: Ferrata degli Alpini, Доломити, Италија

Тоа е релативно нова ферата, направена од италијанската армија во 2008 година, 90-тина години после изградбата на првите ферати на Доломитите (во Првата Светска Војна).

Кон фератата се тргнува од паркингот пред ресторанот “Da Strobel”, на 1,5 км пред преминот  Falzarego. Означена патека „Ferrata degli Alpini“ води до „ѕидот“ под врвот Col dei Bos (2.559 м.), каде беа собрани 30-тина качувачи. Почетокот на фератата, првите 10 висински метри, е вистински „филтер“ за качувачите и може да биде фрустрирачки, затоа што и покрај поставената металната сајла, има малку држачи во карпата, така што е потребно размислување, јаки раце и внимателно искачување. Нагоре веќе почнува забавата. Фератата има многу стрмни и изложени секции, но и добри држачи, како и неколку тревнати премини до други секции од фератата. Со стрмните секции се добива на височина, но е потребно големо внимание од неискусните качувачи, кои од водичот дополнително треба да бидат обезбедени со јаже. Новите метални сајли и гумените конусни држачи даваат голема сигурност при искачувањето, но фератата не е за почетници и за качувачи без целосна опрема за ферати.

Фератата е панорамска и се гледаат, како на почетокот на фератата, длабоко долу во долината, така и околните врвови, по кои има бројни алпинистички насоки по кои се искачуваат храбрите качувачи. Крајот на фератата завршува на тревната ледина  од која после 10-тина минути одење се стигнува до врвот Col dei Bos на 2.559 метри. А, од врвот се гледа величенствената Tofana di Rozes (3.244 м.). Од долината се слушаше бука на бројните автомобили и мотори кои вртеа по алпските патишта. Многу ни беше мило што бевме далеку од таа бука. За надолу има повеќе патеки, а ние тргнавме по патеката 402 која е поранешен воен пат кој водеше покрај остатоци на бројни ровови и бодликава жица од Првата Светска Војна. Поминавме и низ тунел и после кратко искачување се вративме на патеката по која пристапивме кон фератата.

Искачувањето по фератата, зависно од искуството и гужвата, може да трае 3 – 4 часа. Вкупното искачување и слегување до местото на тргнување, трае околу 6 часа.

Петта авантура:  Bolzano, Cortina d’Ampezzo, фабричкаta продавница на La Sportiva во Ziano di Fiemme, Италија

Убави големи и мали италијански градови. Болзано, голем и врел град, Кортина, мала и убава планинска населба. А, во фабричката продавница на La Sportiva во Ziano di Fiemme бевме како деца во фабрика за чоколада. Не знаевме што побрзо да пробаме: чизми, панталони, јакни, патики … Лудило од избор и ниски цени.

Шеста авантура: Мангарт и Триглав, Јулиски Алпи, Словенија

Мангарт е висок 2.679 метри и е трет по височина врв на Јулиските Алпи. Се искачувавме по панорамската ферата „Словенска пот“, која води низ длабок дијагонален засек среде масивниот врв Мангарт. По една стрмна секција, со дерези, поминавме и низ снег. Таман стигнавме на врвот со големиот крст, „времето се отвори“ и ја видовме околината, врвовите во далечина и долината со езера во длабочина. Надолу се враќавме преку Италија (Мангарт е граничен врв), по стрмна обележана патека по која треба внимателно движење.

Триглав е посебна приказна. Годинава се славеше 240-годишнина од првото искачување на врвот од „Четирите дрчни мажи – Словенци“. Внимателно, со опрема за ферата, се искачувавме по грбот на Триглав по кого поминуваа и други планинари, меѓу кои и пријателите Мухамед Алили и Осман Ука. Нас врвот Голем Триглав (2.864 м.) не пречека и со магла и со град, но Аљажевата куќичка не заштити од краткото невреме. Свештеникот Јаков Аљаж во 1895 година од Германците за 1 златен динар купил 16 квадратни метри. Тие 16 квадратни метри биле на врвот Голем Триглав.

Во планинарските домови на Мангарт и на Триглав (Кредарица) јадевме „Ричет“,  густа чорба со јачмен, зеленчук и месо која, Емилијана, со рецепт најден на Интернет, успешно, по кажувањето на Боро, ја направила и во Македонија.

Седма авантура: Брежице и Терме Чатеж, Словенија

Брежице беше вистинско изненадување за нас. Мало гратче блиску границата со Хрватска, на 5 км. од Терме Чатеж. А, во Брежице посетивме убав музеј и градски фестивал кога на убава храна и музика излегуваат сите Брежичани и околни жители. Посавскиот музеј, сместен во тврдината, беше полн со археолошки, историски и етнолошки експонати од живот во регионот на Брежице. Не плени големата барокна сала, наречена Витешка дворана, со прикази од грабнувањето на Европа од Зевс; од богот Арес кој се враќа од бој, од богот на оганот Хефест (Hephaestus) во ковачница и други фасцинантни прикази од античката историја.

Во современата Терме Чатеж се одмаравме во топлата бањска вода, додека надвор врнеше ситен дожд.

22 јуни – 1 јули 2018.

Напишал: Горан Николоски

Фотографии: Горан Николоски, Борче Ѓелевски

 

Постојна Јама, Словенија

 

Над глечерот Мармолада

 

Пунта Пениа (3.342 м.)

 

 

Ferrata degli Alpini

 

Alleghe

 

Bolzano

 

Фабричка продавница La Sportiva

 

Мангарт (2.679 м.)

 

Голем Триглав (2.864 м.)

 

Витешка дворана, Посавски музеј, Брежице

 

Забава во Брежице

 

 

 

Кривошија

Кривошија

Ако според многумина Шар Планина е најубава планина во Македонија, тогаш поширокиот реон на Лешница е нејзин најубав дел. И ако веќе одиме во длабочина, кога веќе се тврди дека Лешница е срцето на Шара, тогаш областа Кривошија е епицентарот на природното богатство на тој реон. ПСД Макпетрол во не така далечното минато многупати организираше акции на Кривошија, најпрво од Попова Шапка како почетна точка, а потоа и од селото Бозовце (околу 1300 м.н.в.) кое се покажа дека е поблиска и поедноставна варијанта (поради асфалтниот пат). За тие акции претходно беа објавувани извештаи, но поминатите предели заслужуваат да бидат објавени уште еднаш, поготово што беа опфатени во само еден ден, а и со цел да се поттикне нивната заштита од страна на заканите од човечка страна (во прв план сечењето на шумата и менувањето на водните текови). (more…)

Цопузи, Голем Крчин, Турен Камен

Цопузи, Голем Крчин, Турен Камен

Во утринските часови на 20 мај, платото пред некогашната караула (сега реконструирана како Бигорски Скит “Свв. Кирил и Методиј”) над селото Битуше беше почетна точка за искачување на Голем Крчин за педесетина планинари во организација на неколку планинарски друштва. За голем дел од нив ова беше една од ретките можности да се посетат прекрасни предели движејќи се по солидно обележани патеки. Од друга страна пак, поголемиот дел од учесниците од групата организирана од старана на ПСД Макпетрол, добија и многу повеќе – прекрасни водопади, извори, карпи, езерца, шума и терен по кој речиси и да не стапнала човека нога. (more…)